LI-BI, con hổ Châu Phi mới
Li-bi là nước rộng thứ 4 của Châu Phi và có nhiều tiềm năng phát triển. Với chính sách kinh tế mới đẩy mạnh tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước và khuyến khích, hỗ trợ thành lập và phát triển các cơ sở kinh doanh thương mại, có thể nói Li-bi đang thay da đổi thịt từng ngày. Tuy mãi gần đây chính phủ mới chấp nhận cho mở các cơ sở thương mại nhưng hiện đã có rất nhiều các công ty thương mại và các cửa hàng lớn nhỏ mọc lên dọc các trục đường chính, bán đủ loại hàng hóa từ sản xuất trong nước đến nhập khẩu. Li-bi còn là nước có bờ biển dài nhất trong số các nước giáp Địa Trung Hải, với nhiều bãi biển tuyệt đẹp.
Li-bi đang trong quá trình tái cơ cấu nền kinh tế và phát triển rất nhanh. Nhiều công ty và tổ chức nước ngoài được thành lập. Tháng 9 năm 2009, Li-bi sẽ tổ chức kỷ niệm 40 năm cách mạng Al Fatah dưới sự lãnh đạo của Qaddafi.
Với dân số khoảng 6 triệu người, Li-bi là một trong những nước có mật độ dân cư thấp nhất thế giới, trung bình khoảng 3 người/km2. Ngoài khu vực đô thị, mật độ dân số chỉ khoảng 1 người/km2. Khoảng 90% dân số sống tập trung dọc theo bờ biển Địa Trung Hải (chiếm khoảng 10% diện tích của đất nước).
Đa phần dân Li-bi là người Ả-rập, bên cạnh vài dân tộc thiểu số khác. Một số bộ lạc Berber, như Touareq và Tebu thường sống du mục hoặc bán du mục. Người nước ngoài chiếm khoảng 3% dân số, chủ yếu là người Hy Lạp, Man-ta, Ý, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và các nước Cận Nam Sahara. Sau khi Chính phủ trục xuất những lao động bất hợp pháp của các nước Cận Nam Sahara về nước, dòng người nhập cư nước ngoài giảm đã giảm bớt.
Đạo Hồi là quốc đạo, chiếm khoảng 97% dân số. Phần lớn dân Li-bi theo Hồi giáo dòng Sunni, khoảng 5-10% theo dòng Ibadism, một trong những dòng lâu đời nhất của đạo Hồi, tập trung chủ yếu ở Jebel Nefusa và Thị trấn Zawarah. Ngoài đạo Hồi, cũng có một bộ phận tương đối nhỏ người theo Thiên Chúa giáo.
Dưới chính quyền cách mạng, Đạo Hồi đóng vai trò chính yếu trong đời sống văn hóa xã hội. Sách xanh, tác phẩm thể hiện triết lý và quan điểm chính trị của Qaddafi, xuất bản vào giữa những năm 1970, với mong muốn nó sẽ được áp dụng rộng rãi trong thế giới Hồi giáo vì nó hoàn toàn dựa vào kinh Coran. Một trong những khía cạnh khác của văn hóa Li-bi là việc đề cao tự do cá nhân và các giá trị gia đình.
Ngôn ngữ giao tiếp chủ yếu và ngôn ngữ chính thức của Li-bi là tiếng Ả-rập. Tại các thành phố lớn, tiếng Anh và tiếng Ý đôi khi cũng được sử dụng. Các bộ tộc Berber sống ở vùng Jebel Nafusa, thành phố Zuwarah và thành phố ốc đảo Ghadames, Ghat và Awajil giao tiếp bằng tiếng Berber. Từ năm 2003, Li-bi được Liên hợp quốc bỏ cấm vận, Chính phủ khuyến khích người dân học ngoại ngữ và mở rộng giao lưu với các quốc gia khác.
Li-bi hiện có khoảng 1,7 triệu học sinh sinh viên, trong đó có gần 15% là học sinh Trung học và sinh viên đại học. Giáo dục phổ cập bắt buộc đến cấp hai. Chi phí giáo dục hoàn toàn do Chính phủ đảm bảo. Tuy nhiên, chính phủ đang có kế hoạch tư nhân hóa toàn bộ các cơ sở giáo dục công. Tỷ lệ biết chữ khoảng 85% và con số này ngày càng được cải thiện trong những năm gần đây. Năm 2007, Chính phủ chi tới 15 tỷ đô la cho giáo dục.
Diện tích của Li-bi khoảng 1,76 triệu Km2, gần bằng tổng diện tích của Anh, Pháp, Đức cộng lại. Bờ biển phía bắc dài 1770km, dài nhất trong số các nước Bắc Phi. Phía Tây giáp với An-giê-ri và Tuy-ni-di, phía Nam giáp với Ni-giê-ri-a và Chad, Phía Đông giáp Su-đăng và Ai Cập. Khí hậu Li-bi thuộc dạng gió mùa Địa Trung Hải khô nóng. Vào mùa xuân và mùa thu có gió
Sa mạc
Dầu mỏ là tài nguyên quan trọng nhất của Li-bi với trữ lượng đã được thăm dò lên đến 44 tỷ thùng dầu thô. Hiện tại, cả nước đang khai thác 12 mỏ, tuy nhiên chính phủ mới chỉ ký thỏa thuận với các công ty dầu khí 25% diện tích khu vực đã phát hiện có dầu. Điều đó cho thấy tiềm năng dầu khí của Li-bi còn rất lớn. Hiện chính phủ đang định hướng đẩy mạnh khai thác khí ga, hàng năm Li-bi cung cấp cho Châu Âu 8 tỷ mét khối khí thông qua đường ống ga Melita nối trực tiếp với Italia. Ngoài dầu mỏ, Li-bi còn có quạng sắt, vàng, bạc, đá vôi, thạch cao, lưu huỳnh, đất sét và đá phốt phát. Chính phủ đang có khuyến khích thăm dò các nguồn tài nguyên khác trong sa mạc và đã ký kết với các công ty nội địa và quốc tế về thăm dò một số khu vực trong sa mạc. Trong tương lai, chắc chắn Li-bi sẽ còn khám phá ra nhiều loại tài nguyên khác nữa.
Cập nhật 17-08-2009
